سید مهدی سلطانی خادم، کارشناسی مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی امیرکبیر و مسئول بسیج دانشجویی در دانشکده صنایع فعالیت می‌کند. او به عنوان یک نماینده فعال تشکل‌های دانشجویی سعی دارد تا دانشجویان جوان را در مسیر گفت‌وگوهای دانشجویی سوق دهد.
در این مصاحبه، تلاش داریم تا از دیدگاه ایشان، عمق مفهوم آزاد اندیشی را در دانشگاهی که به عنوان محیط آموزشی شکوفا و پویا شناخته می‌شود، بررسی کنیم. این گفت‌وگو به عنوان یک پنجره باز به دنیای دانشجویان و دیدگاه‌هایشان در قبال آزاد اندیشی، برای همه علاقه‌مندان به آموزش و پرورش، اندیشه و تفکر آزاداندیشانه را به تصویر می‌کشد.

– یکی از گفت‌وگوهای دانشجویی را نام ببرید که شما آن را برگزار کردید یا در گروه برگزاری نقش داشتید. در کدام دانشگاه و در چه سالی انجام شد؟ خودتان هم در گفت‌وگو شرکت کردید یا تنها میزبان بودید؟
 گفتگو با موضوع “دانشگاه تراز اسلامی” در دانشگاه صنعتی امیرکبیر ، سال 1400 ، صرفاً بعنوان میزبان حضور داشتم .

– این گفت‌وگو در چند جلسه برگزار شد؟ مدت‌زمان آن چقدر بود؟ در چه مکانی گفت‌وگو برگزار شد؟
در یک جلسه، به جهت وجود ویروس کرونا در بستر اسکای‌روم بمدت دو ساعت برگزار گردید.

– برای برگزاری گفت‌وگو با کدام نهاد یا مرکز یا معاونت در دانشگاه هماهنگی انجام دادید؟ آیا دانشگاه ممانعت کرد؟ چطور بر آن غلبه کردید؟
هماهنگی با امور فرهنگی دانشگاه بوده ولی در این برنامه به جهت خاص بودن شرایط و مجازی بودن دانشگاه‌ها نیازی به مجوز خاصی نبود.

– به نظرتان موضوع انتخاب‌شده چه جذابیتی برای دانشجویان داشت که حاضر شدند گفت‌وگو کنند؟
به جهت بررسی تأثیرات دانشگاه بر فضای دانشجویی و نهاد علم و دیدگاه انقلاب اسلامی به فضای دانشگاه‌ها و مرزبندی آن با سایر نهادهای علمی در اقصی نقاط جهان .

– حدوداً چند نفر در گفت‌وگوی مستقیم شرکت کردند؟ چند نفر نظاره‌گر بودند؟ گفت‌وگو در کجا برگزار شد؟ ترکیب جنسیتی گفت‌وگوکنندگان چه بود؟ ترکیب سنی گفت‌وگوکنندگان چه بود؟
گفتگو با حضور یکی از اساتید و به صورت رفت و برگشت و حالت کرسی آزاد اندیشی برگزار شد و به جهت گفتمانی بودن بحث تعداد کمی دعوت شده بودند برای حضور در برنامه تقریباً 10 الی 20 نفر، بستر اسکای‌روم، از هر دو جنسیت در برنامه حاضر بودند، گفت و گو کنندگان غالباً دانشجوی مقطع کارشناسی بودند.

– به نظرتان چه ویژگی‌هایی داشتید که توانستید افراد را حاضر به گفت‌وگو کنید؟
موضوع در جنس بحث خیلی اثرگذار است و توان به چالش‌کشیدن نظرات مختلف را دارد. علاوه بر آن پرسش‌های متفاوت با نوع نگاه مختلف به موضوع است.

– هدف از این گفت‌وگو چه بود؟ آیا در این گفت‌وگو طرفین به‌دنبال اقناع و تفاهم بودند یا هدف دیگری دنبال می‌شد؟ نتیجه چه بود؟
هدف رسیدن به نقاط اشتراک در نوع نگاه به تربیت دانشجویان در دانشگاه‌های کشور بود، طبیعتاً افراد از نظرات خود دفاع کرده و درپی اقناع طرف مقابل بودند و در انتهای گفت و گو به سوالات کامل‌تری از چالش و مسئله‌ی اصلی رسیدیم که خود چالش‌ها و سوالات بیشتری را جلوی راه‌مان قرار می‌داد و باعث می‌شد سراغ افراد برویم و سوالات‌مان را تدقیق کنیم و نظرات را به چالش بکشیم.

– رفتاری را از طرفین گفت‌وگو به خاطر دارید که خارج از آداب گفت‌وگو باشد؟ مثلاً پرخاش. چطور با آن مواجهه کردید؟ چطور طرفین را به مسیر گفت‌وگو بازگرداندید؟
در این برنامه خیر، اما در سایر گفت و گوهایی که برگزار شده بله؛ معمولاً سعی می‌شود که طرف مقابل اگر در پی مغالطه است به نحوی از بیان نظراتش جلوگیری شود. اما اگر سخنانش در راستای بحث می‌باشد ولی به هر دلیل بیان مناسبی ندارد با تذکری گذاشته می‌شود تا نظرات خود را بگوید تا این پرخاش کاهش یابد.

– پس از پایان گفت‌وگو نظر گفت‌وگوکنندگان چه بود؟ چقدر رضایت داشتند؟ آیا مایل به ادامه گفت‌وگو بودند و شرکت در برنامه‌های بعدی بودند؟
برنامه به نقاط جدیدی رسیده بود و حتی گفت‌وگو بعد از جلسه نیز ادامه داشت و در پس آن چالش‌های جدید پرسش افراد حاضر در گفت و گو بود و در پس آن ما نیز سعی بر بیان نظرات در قالب‎‌های رسانه‌‌ای داشتیم. دقیقاً برنامه یا گفت‌وگوی بعدی اما این بار با سوالی متفاوت

– خروجی‌های رسانه‌ای این گفت‌وگو چه بود؟ آن‌ها را در چه بستری منتشر کردید؟ این بازتاب رسانه‌ای چه بازخوردی در دانشگاه داشت؟ چقدر دیده شد؟ واکنش‌ها چه بود؟
  متن، کلیپ و صوت غالباً خروجی‌های رسانه‌ای ایام کرونا بود از برنامه‌ها و طبعاً به جهت شرایط خاص خیلی بازخورد داشت چرا که فقط بستر رسانه‌ای امکان گفت و گو را فراهم می‌کرد.

– با توجه به تجربه‌تان گفت‌وگوی ایده‌آل چه ویژگی‌هایی دارد؟ به نظرتان چه موضوعاتی‌ کشش و جذابیت برگزاری گفت‌وگوهای دانشجویی را دارد؟
موضوع و مخاطب دو عنصر مهم گفت و گو هستند. و موضوع مشخصاً مخاطب را محدود می‌کند، خوب است چالش و مسئله‌ی اصلی در گفت و گو برای جذب مخاطب به صورت کلی بیان شود و میزبان توان مدیریت و جهت‌دهی گفت و گو را داشته باشد. از این جهت تسلط بر موضوع جزو ارکان مهم مدیریت بحث می‌باشد.

– موضوع دیگری وجود دارد که درباره آن گفت‌وگو برگزار کرده باشید یا در گفت‌وگو شرکت کرده باشید؟ نام ببرید.
بله، موضوعاتی چون : آزادی در جامعه و اندیشه جمهوری اسلامی، اعتراضات یا اغتشاشات ۱۴۰۱, فضای دانشگاه و ارتباط آن با صنعت، نظم نوین جهانی و جایگاه ایران در آن و …

– علت تاکید مقام معظم رهبری بر روی موضوع برگزاری کرسی آزاد اندیشی در بطن دانشگاه ها را در چه می‌بینید؟
فضای اندیشه و تفکر گره خورده است با پرسش‌های اساسی که در پس هر گفت‌و‌گویی ایجاد می‌شود و مشخصاً پاسخ به آن نیازمند مطالعه و رشد علمی است. این حلقه گفت‌وگو، پرسش و مطالعه قطع به یقین باعث ایجاد بستری شده که ارتقاء علمی را در جامعه رقم می‌زند.